Фото:Canva/Гестацискиот дијабетес е вид дијабетес кој првпат се појавува во текот на бременоста кај жена која претходно немала дијабетес.

/11 /11

За актуелни содржини и вести од светот на родителството и бременост изберете ја Рингераја како свој омилен извор на Google.

Постави

Иако самото име може да звучи загрижувачки, важно е да се знае дека гестацискиот дијабетес е честа состојба и најчесто може успешно да се контролира со правилна исхрана, физичка активност, следење на гликемијата, а кај некои жени и со терапија препишана од лекар.

Но, зошто се појавува?

ШТО СЕ СЛУЧУВА ВО ТЕЛОТО?

Во текот на бременоста, плацентата создава хормони кои се неопходни за нормален развој на бебето.

Истовремено, овие хормонални промени можат да направат клетките во телото да станат помалку чувствителни на инсулин.

Инсулинот е хормон кој му помага на глукозата од крвта да влезе во клетките и да се искористи како енергија.

Кога телото не успева да произведе доволно инсулин за да ја надомести зголемената инсулинска резистенција, глукозата останува повисока во крвта и се развива гестациски дијабетес.

МОЖЕ ЛИ ДА ИМАТЕ ГЕСТАЦИСКИ ДИЈАБЕТЕС БЕЗ ДА ЗНАЕТЕ?

Да. И токму затоа е важно тестирањето.

Гестацискиот дијабетес често нема јасни симптоми. Некои жени можат да имаат зголемена жед или почесто мокрење, но овие промени се толку чести и во нормална бременост што не можат сигурно да покажат дали постои дијабетес.

Затоа не треба да се чека појава на симптоми.

Скринингот во бременоста е најсигурниот начин да се открие состојбата.

КОГА СЕ ТЕСТИРА?

Кај повеќето бремени жени, тестирањето се прави во периодот помеѓу 24тата и 28та гестациска недела.

Кај жени со зголемен ризик, лекарот може да препорача проверка и порано.

Најчесто се користи орален тест за оптоварување со глукоза (OGTT), при кој се мери шеќерот во крвта според утврден протокол пред и по внесување на глукозен раствор.

Важно е тестот да се направи според упатствата на здравствениот работник, бидејќи подготовката и критериумите за дијагноза може да зависат од протоколот што се користи.

КОЈ ИМА ПОГОЛЕМ РИЗИК?

Гестациски дијабетес може да се појави и кај жена која претходно немала никакви проблеми со шеќерот.

Сепак, ризикот може да биде поголем ако постојат фактори како:

-        претходен гестациски дијабетес,

-        прекумерна телесна тежина или дебелина,

-        семејна историја на дијабетес,

-        претходно раѓање бебе со поголема родилна тежина,

-        синдром на полицистични јајници,

-        одредени метаболички состојби,

-        претходно покачени вредности на глукоза.

Немањето ризик фактори не значи дека гестациски дијабетес е невозможен.

КАКО МОЖЕ ДА ВЛИЈАЕ НА БЕБЕТО?

Кога мајчиниот шеќер е покачен, повеќе глукоза може да стигне до бебето преку плацентата.

Бебето тогаш произведува повеќе сопствен инсулин, што може да придонесе за поголем раст, особено поголема количина масно ткиво.

Неконтролираниот гестациски дијабетес може да го зголеми ризикот од одредени компликации во бременоста и породувањето, како и од ниско ниво на шеќер кај новороденчето по раѓањето.

Но токму тука е најважната порака:

Откривањето и добрата контрола значително помагаат да се намалат ризиците.

ДАЛИ ДИЈАГНОЗАТА ЗНАЧИ ДЕКА НЕ СМЕЕТЕ ДА ЈАДЕТЕ ЈАГЛЕХИДРАТИ?

Гестацискиот дијабетес не значи гладување и не значи целосно исфрлање на јаглехидратите.

Најчесто се работи на тоа да:

-        имате редовни и балансирани оброци,

-        консумирате повеќе зеленчук и храна богата со растителни влакна,

-        примате доволно протеини,

-        правите внимателен избор и распределба на јаглехидратите,

-        имате здрави извори на масти,

-        внесувате доволно течности.

Количината и распоредот на јаглехидратите треба да бидат индивидуализирани, особено ако веќе е поставена дијагноза.

ДАЛИ ФИЗИЧКАТА АКТИВНОСТ ПОМАГА?

Кај повеќето бремени жени кај кои нема медицинска контраиндикација, умерената физичка активност може да помогне во подобрување на контролата на шеќерот.

Прошетка, лесни вежби или друга активност соодветна на бременоста може да биде дел од планот за контрола.

Сепак, доколку постои компликација во бременоста или лекарот препорачал ограничување на активноста, неговите инструкции имаат предност.

ДАЛИ СЕКОГАШ Е ПОТРЕБЕН ИНСУЛИН?

Кај некои жени, промените во исхраната, движењето и редовното следење на гликемијата се доволни.

Кај други, шеќерот останува покачен и покрај овие мерки, па лекарот може да препорача инсулин или друга терапија според индивидуалната ситуација.

Бременоста природно ја менува чувствителноста на инсулин и кај некои организми едноставно е потребна дополнителна медицинска поддршка.

ШТО СЕ СЛУЧУВА ПО ПОРОДУВАЊЕТО?

Кај многу жени, шеќерот се враќа во нормала по породувањето.

Но гестацискиот дијабетес е и важен сигнал за идното метаболичко здравје.

Жените кои имале гестациски дијабетес имаат зголемен ризик подоцна во животот да развијат тип 2 дијабетес.

Затоа следењето не завршува со раѓањето на бебето.

По породувањето се препорачува соодветна контрола на гликозата според советот на лекарот, а понатаму и редовно следење.

Гестацискиот дијабетес не е ваша вина. Не значи дека сте се хранеле неправилно, дека сте направиле нешто погрешно или дека не се грижите доволно за бебето.

Тоа е метаболичка состојба поврзана со промените што се случуваат во бременоста и може да се појави кај различни жени.

Гестацискиот дијабетес не мора да го дефинира текот на твојата бременост. Со навремена дијагноза и правилна контрола, целта е мајката и бебето да бидат што е можно побезбедни.