Фото:Canva/Иако мажите можат да произведуваат сперматозоиди и во подоцнежни години, со возраста кај дел од мажите може да се намалат подвижноста и квалитетот на спермата, а да се зголемат и одредени ризици поврзани со генетски промени во сперматозоидите.

/11 /11

За актуелни содржини и вести од светот на родителството и бременост изберете ја Рингераја како свој омилен извор на Google.

Постави

За разлика од женската плодност, кај мажите не постои нагла граница по која плодноста престанува. Промените најчесто се постепени и не значат дека постар маж не може да стане татко.

Што се менува со годините?

Со зголемувањето на возраста може постепено да дојде до промени во одредени параметри на спермата.

Најчесто се забележуваат:

• намалување на подвижноста на сперматозоидите,
• намалување на нормалните форми на сперматозоидите,
• намалување на волуменот на семената течност,
• поголема веројатност за фрагментација на ДНК во сперматозоидите.

Сепак, промените се индивидуални и возраста сама по себе не може да покаже дали конкретен маж е плоден или неплоден.

Постои ли „критична“ возраст?

Не постои една точна возраст на која машката плодност нагло исчезнува.

Сепак во медицинската литература често се користи 40 години како ориентир за напредната татковска возраст. По 40-тата година постепено се зголемуваат одредени репродуктивни ризици. Но тоа не значи дека бременоста не може нормално да се постигне.

Американските уролошки и репродуктивни здруженија препорачуваат паровите со татковска возраст од 40 години или повеќе да бидат информирани за зголемените ризици поврзани со возраста.

Дали возраста влијае врз шансата за зачнување?

Возраста има влијание, но ефектот кај мажите обично е постепен и не може да се разгледува одвоено од возраста и плодноста на партнерката.

Важно е да се земе во предвид дека:

• квалитетот на спермата е само еден дел од плодноста,
• возраста на жената е многу силен фактор за шансата за зачнување,
• здравствената состојба и начинот на живот на двајцата партнери исто така имаат значење.

Затоа, кога парот има проблем со зачнувањето, се препорачува паралелна проценка на двајцата партнери.

А што со здравјето на идното бебе?

Со зголемувањето на татковската возраст се поврзува поголема веројатност за одредени генетски промени во сперматозоидите. Некои истражувања покажуваат и поврзаност со одредени неповолни исходи на бременоста, но апсолутниот ризик за поединечно семејство генерално останува низок.

Важно е да се нагласи дека повисок ризик не значи дека проблемот сигурно ќе се појави.

Начинот на живот станува особено важен

Возрастa не е единствениот фактор што влијае врз машката плодност.

Влијание можат да имаат и:

• пушењето,
• прекумерното консумирање алкохол,
• прекумерната телесна тежина,
• недоволното спиење,
• одредени лекови,
• анаболички стероиди и тестостеронска терапија,
• одредени заболувања и хормонални нарушувања.

Затоа, и кај мажите на повозрасна возраст, здравите навики можат да бидат важен дел од грижата за репродуктивното здравје.

Кога да се направи спермограм?

Ако бременоста не доаѓа, нема потреба автоматски да се претпостави дека причината е возраста.

Спермограмот може да покаже:

• концентрација на сперматозоиди,
• вкупен број,
• подвижност,
• морфологија,
• други параметри на ејакулатот.

Доколку резултатот отстапува на одредените параметри, лекарот може да препорача повторување и дополнителни испитувања.

Кога е време за стручна помош?

Доколку парот има потешкотии со зачнувањето, машкиот фактор треба да се испита исто како и женскиот.

Особено е важно да се консултира уролог или андролог ако:

• спермограмот е ненормален,
• постои болка или оток на тестисите,
• има проблеми со ерекцијата или ејакулацијата,
• постои историја на операција или повреда на тестисите,
• се користи тестостерон или анаболички стероиди,
• постојат други здравствени проблеми кои можат да влијаат врз плодноста.

Возрастa има улога во машката плодност, но не постои магична граница по која мажот повеќе не може да стане татко. Со годините може постепено да се менуваат одредени параметри на спермата и да се зголемат некои ризици, но индивидуалната проценка е многу поважна од самиот број на години.

Ако до зачнувањето не доаѓа, најдобар пристап е да не се обвинува возраста, туку да се направи соодветна проценка на двајцата партнери и да се утврди што навистина стои зад проблемот.