Фото:Canva/Генетиката игра важна улога, но таа е само дел од сложувалката.

/11 /11

Други фактори како исхраната, физичката активност и животниот стил се исто толку значајни, ако не и поважни.

Генетски предиспозиции: што значи тоа?

Секој човек наследува комбинација на гени од своите родители. Одредени гени можат да влијаат на:

• Метаболизмот, колку брзо или бавно телото троши енергија.
• Распределбата на мастите, каде телото има тенденција да складира масти, на пример околу стомак, колкови и слично.
• Апетит и ситост, постојат гени кои го регулираат чувството на глад или ситост.
• Одговор на физичка активност, некои луѓе согоруваат калории поефикасно при движење, други помалку.

Овие наследни фактори можат да ја зголемат веројатноста за добивање на тежина, но не ја определуваат целосно.

Средина и навики - еднакво влијателни како гените

Дури и ако постои генетска предиспозиција, секојдневните навики често имаат поголемо влијание:

• Исхрана богата со брза храна, шеќери и преработени производи го зголемува ризикот.
• Недостаток на движење ја намалува потрошувачката на енергија.
• Нередовен сон и стрес може да доведат до хормонски дисбаланс што дополнително ја поттикнува телесната тежина.

Децата и семејните навики

Доколку родителите се со прекумерна тежина, децата често имаат поголем ризик. Но тоа не се должи само на гените, тука игра улога и семејната средина:

• Какви оброци се подготвуваат дома?
• Колку често семејството е физички активно?
• Дали постои навика за грицкање пред телевизор?

Може ли да се „надмудрат“ гените?

Да! Иако генетиката не можеме да ја смениме, можеме да влијаеме врз начинот на кој тие гени ќе се изразат. Тоа се нарекува епигенетика, наука која покажува дека исхраната, движењето, сонот и стресот можат да „вклучат“ или „исклучат“ одредени гени.

Еве неколку практични совети:

• Одржувајте редовни и балансирани оброци.
• Вклучете најмалку 30 минути физичка активност дневно.
• Намалете го внесот на шеќери и газирани пијалаци.
• Негувајте здрави семејни навики бидејќи децата учат од примерот.

Гените можат да ја зголемат веројатноста за добивање на тежина, но тие не се пресуда. Животниот стил, исхраната и секојдневните избори често имаат поголема моќ отколку самата наследност. Наместо да се оправдуваме со „така ми е во гените“, подобро е да ја преземеме контролата врз она што навистина можеме да го промениме.