Фото:Canva/Матичните клетки се еден од најголемите медицински дарови на природата. Тие можат да обноват, излечат и да дадат нов почеток.

/11 /11

Тие се основата на животот, клетките од кои започнува развојот на целото човечко тело, а денес се користат како моќно оружје во борбата против леукемијата и многу други сериозни крвни болести.

Што се матични клетки?

Матичните клетки се неспецијализирани клетки кои имаат способност да се делат и да се трансформираат во различни типови клетки, на пример, во клетки на крвта, коските, мускулите или мозокот.
Оваа неверојатна способност им овозможува да го обновуваат оштетеното ткиво и да ја поддржуваат природната регенерација на организмот.

Матичните клетки и леукемијата

Леукемијата е тешка форма на рак на крвта при која се создаваат абнормални бели крвни клетки што го нарушуваат нормалното функционирање на коскената срцевина.
Во овие случаи, трансплантацијата на матични клетки може да биде животоспасувачки третман.

Процесот изгледа вака:

1. Првенствено се уништува заболената коскена срцевина со хемотерапија или зрачење.
2. Потоа се внесуваат здрави матични клетки, од донатор или од самиот пациент, доколку се собрани порано.
3. Новите клетки се „вгнездуваат“ во коскената срцевина и започнуваат да создаваат нова, здрава крв.

Извори на матични клетки

Матични клетки може да се најдат на повеќе места во телото:

• Коскена срцевина која е класичен извор кој се користи со децении.
• Крв од папочна врвца која богата со матични клетки, лесна за собирање по породување и со голем потенцијал за идни третмани.
• Периферна крв која се собира по посебна подготовка кај донаторите.

Многу родители денес избираат да ја зачуваат крвта од папочната врвца на своето новороденче, како „биолошко осигурување“ за иднината кое можеби токму таа ќе спаси живот.

Болести кои може да се третираат со матични клетки

Освен леукемијата, матичните клетки се користат или активно се истражуваат за лекување на: лимфоми и миелодиспластични синдроми, апластична анемија, тешки наследни анемии (на пример, таласемија), одредени автоимуни заболувања, а во иднина и некои невролошки и срцеви заболувања

Како се одвива трансплантацијата?

Трансплантацијата е сложен, но добро контролиран процес. Пациентот најпрво поминува низ интензивна терапија за уништување на заболените клетки. Потоа се внесуваат новите матични клетки преку инфузија, кои со текот на времето ја обновуваат коскената срцевина.
Во следните недели се следи внимателно процесот на „вградување“, момент кога новите клетки почнуваат да создаваат здрава крв.

Иднината на медицината

Истражувањата покажуваат дека потенцијалот на матичните клетки далеку ја надминува сегашната практика. Научниците веќе работат на регенеративна медицина, со цел да се лекуваат оштетени органи, срце, црн дроб, па дури и нервни клетки.

Со секој нов успех, матичните клетки стануваат симбол на надеж, обновување и продолжување на животот.

Матичните клетки не се само дел од медицината, тие се дел од приказната за животот. Нивната способност да обновуваат, лекуваат и спасуваат животи е потсетник дека во најмалите делчиња од нашето тело се крие најголемата сила, силата на природата и науката заедно.