Менструалниот циклус не е само репродуктивен процес, туку комплексен хормонален ритам кој директно влијае врз емоциите, енергијата и менталната јасност.

Промените во расположението што многу жени ги забележуваат во текот на месецот не се „само во главата“, туку резултат на реални биохемиски промени во телото.

Клучните хормони и нивната улога

Најважните хормони кои го водат циклусот се:

• Естрогенот кој е поврзан со енергијата, концентрацијата и стабилното расположение.
• Прогестеронот кој има смирувачки ефект, но во повисоки нивоа може да придонесе за поспаност и емоционална чувствителност;
• Серотонинот кој е невротрансмитер тесно поврзан со расположението, на кој индиректно влијаат половите хормони.

Флуктуациите на овие хормони влијаат врз мозочната хемија и начинот на кој телото реагира на стрес.

Фази на циклусот и емоционални промени

1. Менструална фаза

Во првите денови од циклусот, нивото на естроген и прогестерон е ниско. Многу жени чувствуваат: замор и потреба за повлекување, пониска концентрација и зголемена чувствителност.

Ова е период кога телото сигнализира потреба за одмор и побавно темпо.

2. Фоликуларна фаза

По завршувањето на менструацијата, естрогенот постепено расте. Во оваа фаза често се забележува: подобрување на расположението, поголема мотивација и креативност, чувство на јасност и оптимизам.

Многу жени ја доживуваат оваа фаза како емоционално најстабилна.

3. Овулаторна фаза

Околу овулацијата, естрогенот го достигнува својот врв. Тоа може да резултира со: зголемена самодоверба, подобрена социјалност и чувство на енергија и отвореност.

Оваа фаза е често поврзана со позитивно расположение и поголема емоционална експресивност.

4. Лутеална фаза

По овулацијата, доминира прогестеронот, а естрогенот опаѓа. Кај некои жени оваа фаза носи: раздразливост или анксиозност, промени во апетитот и емоционална осетливост или тага.

Кај помал дел од жените, симптомите можат да бидат поизразени и да се вклопат во состојба позната како предменструално дисфорично нарушување (ПМДН).

Зошто не реагираат сите жени исто?

Хормоналните промени се универзални, но реакцијата на мозокот кон нив е индивидуална. Генетиката, животниот стил, нивото на стрес, квалитетот на сон и претходното ментално здравје играат значајна улога во тоа како се доживуваат овие фази.

Кога промените во расположението се сигнал за внимание?

Ако емоционалните промени значително го нарушуваат секојдневното функционирање, се придружени со силна тага, анксиозност или безнадежност и се повторуваат секој циклус со ист интензитет, тогаш е препорачливо да се побара стручна проценка.

Менструалниот циклус е динамичен процес кој влијае не само на телото, туку и на психата. Разбирањето на хормоналните фази може да помогне жените подобро да го препознаат сопственото тело, да си дадат соодветна поддршка и да ја намалат вината за промените во расположението.