Кога се зборува за неплодност, еден од поимите со кои може да се сретнете е непроодни јајцеводи. Но што точно значи тоа и зошто јајцеводите се толку важни за зачнувањето?

Јајцеводите се две тенки цевчиња кои ги поврзуваат јајниците со матката. Тие имаат важна улога во природното зачнување, бидејќи најчесто токму во јајцеводот се среќаваат јајце клетката и сперматозоидот.

 

1. Што значи „непрооден јајцевод“?

Непрооден јајцевод значи дека постои блокада која го отежнува или спречува минувањето низ јајцеводот.

Блокадата може да биде на едниот или двата јајцевода, делумна или целосна.  

Ако двата јајцевода се целосно блокирани, природното зачнување е значително отежнато, бидејќи јајце клетката и сперматозоидот не можат нормално да се сретнат.

 

2. Зошто јајцеводите се важни за зачнувањето?

По овулацијата, јајце клетката се ослободува од јајникот и треба да стигне до јајцеводот.

Вообичаено јајце клетката се ослободува од јајникот и се внесува во јајцеводот. Во јајцеводот може да се случи оплодувањето. Раната ембрионална форма продолжува кон матката, па потоа се вгнездува во слузницата на матката.

Ако постои блокада, овој процес може да биде нарушен.

 

3. Од што може да настане блокада?

Непроодноста може да има различни причини.

Меѓу почестите се:

• претходна карлична инфекција,
• сексуално преносливи инфекции, особено кламидија и гонореја,
• ендометриоза,
• претходни операции во пределот на карлицата или стомакот,
• сраснувања по воспаление или операција,
• претходна вонматерична бременост.

Понекогаш причината не може веднаш да се утврди.

 

4. Дали непроодните јајцеводи имаат симптоми?

Често немаат никакви специфични симптоми.

Жената може да има редовни менструации и нормална овулација, а сепак да постои блокада на јајцеводите.

Понекогаш причината може да биде поврзана со:

• болки во карлицата,
• болни менструации,
• болка при сексуален однос,
• симптоми поврзани со ендометриоза или инфекција.

Најчесто сомнежот се поставува кога бременоста не доаѓа.

 

5. Како се проверува проодноста?

Постојат неколку методи за проценка на јајцеводите.

Најчесто се користат:

• Хистеросалпингографија (HSG) каде со контраст и рендген се проверува дали контрастот поминува низ јајцеводите.
• Ултразвучна проверка со контраст може да се користи за проценка на проодноста без класичен рендген.
• Лапароскопијата е хируршка метода која овозможува директно да се видат јајцеводите и карличните структури.

Методот го избира гинекологот според конкретната ситуација.

 

6. Дали е можно да забремените со еден непрооден јајцевод?

Ако другиот јајцевод е прооден и функционира нормално, природна бременост е можна.

На шансата влијаат и:

• возраста,
• овулацијата,
• квалитетот на спермат,
• состојбата на јајниците и матката,
• причината поради која едниот јајцевод е непрооден.

Затоа непрооден еден јајцевод не значи автоматски неплодност.

 

7. Што ако двата јајцевода се непроодни?

Ако двата јајцевода се целосно блокирани, природното зачнување е многу потешко. Сепак, тоа не значи дека не постои можност за бременост.

Во зависност од причината и состојбата, лекарот може да разговара за хируршко лекување во одредени случаи и асистирана репродукција, како ин витро оплодување (ИВФ).

Кај ИВФ, оплодувањето се случува надвор од телото, па јајцеводите не се неопходни за самиот процес на оплодување.

 

8. Непроодноста не значи дека јајниците не функционираат

Јајцеводите и јајниците имаат различни улоги.

Ако јајцеводите се блокирани:

• Јајниците и понатаму можат да произведуваат јајце клетки.
• Овулацијата може да се одвива нормално.
• Хормоните може да бидат нормални.

Проблемот е во патот по кој јајце клетката и сперматозоидот треба да се сретнат.

 

9. Зошто е важна лекарската проценка?

Ако постои сомнеж за непроодни јајцеводи, не треба сами да донесувате заклучок врз основа на симптомите.

Гинекологот може да ја процени целокупната плодност односно овулацијата, матката, јајцеводите и факторите поврзани со партнерот и да предложи најсоодветен следен чекор.

 

Непрооден јајцевод значи дека постои блокада која го попречува нормалното поминување низ јајцеводот. Еден непрооден јајцевод не значи дека бременоста е невозможна, додека кај двострана целосна непроодност можеби ќе биде потребен третман или асистирана репродукција.

Најважно е да се утврди дали блокадата навистина постои, каде се наоѓа и која е нејзината причина, бидејќи од тоа зависи и изборот на понатамошниот третман.