Кога се зборува за машката плодност, често се користи изразот „пореметувања на спермата“.

За актуелни содржини и вести од светот на родителството и бременост изберете ја Рингераја како свој омилен извор на Google.

Постави

Тој не означува една конкретна состојба, туку различни промени во бројот, движењето или изгледот на сперматозоидите кои можат да влијаат врз шансата за зачнување.

Важно е да се знае дека еден отстапен спермограм не значи автоматски неплодност. Резултатите можат да варираат, па лекарот понекогаш препорачува повторување на анализата.

1. Што се проверува со спермограм?

Спермограмот е основен тест за проценка на машкиот репродуктивен потенцијал.

Најчесто се анализираат:

• волуменот на ејакулатот,
• концентрацијата на сперматозоиди,
• вкупниот број на сперматозоиди,
• подвижноста,
• морфологијата, односно нивниот облик,
• присуството на други клетки или знаци на воспаление.

2. Што значи намален број на сперматозоиди?

Кога концентрацијата или вкупниот број на сперматозоиди е под референтните вредности, се зборува за намален број на сперматозоиди.

Тоа може да ја намали веројатноста еден сперматозоид да стигне до јајце клетката, но не значи дека зачнувањето е невозможно.

Причините можат да бидат различни:

• хормонални нарушувања,
• варикоцела,
• одредени инфекции,
• претходни операции или повреди,
• некои лекови,
• анаболички стероиди или тестостерон,
• одредени генетски состојби,
• фактори поврзани со животниот стил.

3. Што ако сперматозоидите се слабо подвижни?

Подвижноста покажува колку добро сперматозоидите се движат. Ако голем дел од сперматозоидите имаат намалена подвижност, потешко можат да стигнат до јајце клетката.

На резултатот можат да влијаат повеќе фактори, па затоа не треба веднаш да се заклучи дека причината е трајна.

4. Што значи променета морфологија?

Морфологијата го опишува изгледот и формата на сперматозоидите. Некои сперматозоиди природно имаат неправилна форма. Она што е важно е процентот на сперматозоиди кои ги исполнуваат критериумите за нормална морфологија.

Дури и кога процентот на нормално формирани сперматозоиди е низок, тоа само по себе не значи дека природното зачнување е невозможно.

5. Може ли да има повеќе нарушувања истовремено?

Кај еден маж може истовремено да има:

• намален број на сперматозоиди,
• намалена подвижност,
• Променета морфологија.

Понекогаш се користи терминот олигоастенотератозооспермија кога се присутни отстапувања во бројот, подвижноста и морфологијата.

Но, дијагнозата не треба да се поставува само врз основа на еден параметар.

6. Од што може да се наруши квалитетот на спермата?

На сперматогенезата можат да влијаат и здравствените состојби и секојдневните навики.

Можни фактори се:

• пушење,
• прекумерно консумирање алкохол,
• прекумерна телесна тежина,
• недоволно движење,
• долготраен стрес и недоволен сон,
• прегревање на тестисите,
• одредени лекови,
• анаболички стероиди и тестостеронска терапија,
• варикоцела,
• инфекции и воспаленија.

Затоа проценката треба да го земе предвид целокупното здравје, а не само лабораторискиот резултат.

7. Дали спермата може да се подобри?

Во одредени случаи може. Ако постои фактор што може да се промени или лекува, неговото отстранување може да ги подобри параметрите на спермата.

Корисни чекори можат да бидат:

• прекин на пушењето,
• ограничување на алкохолот,
• одржување здрава телесна тежина,
• редовна физичка активност,
• доволно спиење,
• избегнување анаболички стероиди без медицинска индикација,
• лекување на утврдени здравствени проблеми.

Создавањето нови сперматозоиди трае приближно 2 до 3 месеци, па промените во животниот стил не се очекува да дадат резултат веднаш.

8. Што ако спермограмот е лош?

Не треба да се паничи поради еден резултат. Спермограмот може да варира од анализа до анализа, па лекарот може да препорача повторно испитување, особено ако првиот резултат покажува значителни отстапувања.

Во зависност од резултатите, може да бидат потребни:

• хормонални анализи,
• ултразвучен преглед,
• проценка за варикоцела,
• дополнителни испитувања кај уролог или андролог,
• проценка на плодноста кај двајцата партнери.

9. Дали пореметувањето на спермата значи неплодност?

Плодноста на парот зависи од повеќе фактори како возраста, овулацијата и здравјето на жената, проодноста на јајцеводите, квалитетот на спермата и други фактори.

Дури и со отстапен спермограм може да дојде до природно зачнување. Во други случаи, лекарот може да препорача третман или метод на асистирана репродукција.

Кога да се побара стручна помош?

Ако бременоста не доаѓа и покрај редовни незаштитени односи, добро е да се проценат и двајцата партнери, наместо автоматски да се претпостави дека проблемот е само кај мажот или само кај жената.

Уролог или андролог може да помогне во толкувањето на спермограмот и да утврди дали е потребно дополнително испитување.

Пореметувањата на спермата опфаќаат различни промени во бројот, подвижноста и морфологијата на сперматозоидите. Тие можат да ја намалат шансата за зачнување, но не се исто што и дефинитивна неплодност.

Најважно е резултатот од спермограмот да се гледа во целина и да се толкува со лекар, наместо еден отстапен параметар веднаш да се сфати како конечна дијагноза.