Квалитетот на спермата е важен фактор за машката плодност. На него можат да влијаат различни животни навики, здравствени состојби, хормонални промени и фактори од околината.

За актуелни содржини и вести од светот на родителството и бременост изберете ја Рингераја како свој омилен извор на Google.

Постави

Намалениот број на сперматозоиди, нивната слаба подвижност или променетата форма не мора секогаш да значат траен проблем, но се причина за дополнителна проверка доколку состојбата се повторува.

Најчести причини за послаб квалитет на спермата

1. Нездрави животни навики

Начинот на живот може значително да влијае врз создавањето и функцијата на сперматозоидите.

• Пушење. Тутунските производи се поврзуваат со намалена подвижност и квалитет на сперматозоидите.
• Прекумерно консумирање алкохол може да влијае врз хормоналната рамнотежа и производството на сперматозоиди.
• Недоволна физичка активност. Пасивниот начин на живот може да придонесе за зголемување на телесната тежина и метаболички проблеми.
• Недоволно сон и хроничен замор. Долготрајниот недостаток на сон може негативно да влијае врз хормоните и општото здравје.

2. Прекумерна телесна тежина

Зголемената телесна тежина може да биде поврзана со промени во нивото на тестостерон и други хормони важни за репродуктивната функција како:

• зголемено масно ткиво,
• хормонална нерамнотежа,
• метаболички нарушувања,
• намалена физичка активност.

Постепеното постигнување здрава телесна тежина може да биде дел од подобрувањето на целокупното репродуктивно здравје.

3. Преголема изложеност на топлина

Создавањето сперматозоиди е чувствително на температурата.

Можни фактори се:

• често користење сауна или топли бањи,
• долготрајно изложување на високи температури,
• одредени работни услови со голема топлина,
• продолжено седење во некои ситуации.

Самото повремено изложување на топлина не значи дека ќе предизвика проблем, но хроничната и интензивна изложеност може да има влијание.

4. Стрес и психофизичка исцрпеност

Долготрајниот стрес може да влијае врз хормоналниот систем и сексуалното здравје.

Особено внимание заслужуваат:

• хроничен работен стрес,
• анксиозност,
• недостаток на сон,
• постојана психичка напнатост,
• недоволно време за одмор.

Затоа, грижата за менталното и физичкото здравје е важен дел од репродуктивното здравје.

5. Инфекции и воспаленија

Одредени инфекции на репродуктивниот или уринарниот систем можат да влијаат врз квалитетот на спермата.

На пример:

• воспаление на тестисите или епидидимисот,
• воспаление на простатата,
• одредени сексуално преносливи инфекции,
• инфекции придружени со покачена температура.

По инфекција, на квалитетот на спермата може да му биде потребно време за да се стабилизира.

6. Хормонални нарушувања

Производството на сперматозоиди зависи од сложена хормонална регулација.

Проблеми може да настанат при:

• нарушувања на тестостеронот,
• проблеми со тироидната жлезда,
• нарушувања на хипофизата,
• други состојби кои влијаат врз репродуктивните хормони.

При сомнеж за хормонален проблем, лекарот може да препорача соодветни лабораториски анализи.

7. Одредени лекови и супстанции

Некои лекови можат привремено или долгорочно да влијаат врз машката репродуктивна функција.

Особено е важно да не се земаат хормони или препарати на своја рака.

Анаболичките стероиди и тестостеронот земени без медицинска индикација можат значително да го намалат создавањето сперматозоиди, иако се користат со цел зголемување на мускулната маса или подобрување на физичките перформанси.

8. Хронични заболувања

Некои долготрајни здравствени состојби можат да имаат влијание врз плодноста.

Меѓу нив може да се најдат:

• дијабетесот,
• заболувања на бубрезите или црниот дроб,
• одредени хормонални нарушувања,
• изразена дебелина,
• други хронични состојби.

Затоа, при проблеми со плодноста важно е да се земе предвид целокупната здравствена состојба, а не само резултатот од спермограмот.

Што значи слаб квалитет на сперма?

Квалитетот на спермата не се проценува само според еден параметар. Спермограмот може да покаже:

• број на сперматозоиди односно колку сперматозоиди има во примерокот,
• концентрација или број на сперматозоиди во одреден волумен,
• подвижност, колкав дел од сперматозоидите се движат и на кој начин,
• морфологија, изглед и форма на сперматозоидите,
• волумен и други карактеристики на ејакулатот.

Еден резултат сам по себе не секогаш ја дава целата слика. Доколку резултатот е отстапен, лекарот може да препорача повторување на анализата и дополнителни испитувања.

Кога е добро да се побара лекарски совет?

Посебно внимание е потребно кога:

• бременост не се постигнува и покрај редовни незаштитени односи,
• повеќе спермограми покажуваат отстапувања,
• постои болка, оток или промена во пределот на тестисите,
• има проблеми со сексуалната функција,
• постои историја на инфекции, операции или повреди на репродуктивниот систем.

Важно е да се избегнуваат брзи заклучоци и самолекување. Намалениот квалитет на спермата има повеќе можни причини, а дел од нив можат да се идентификуваат и третираат.

Квалитетот на спермата е резултат на повеќе фактори, од животните навики и телесната тежина до хормоналното и општото здравје. Промените во исхраната, физичката активност, сонот и прекинот на пушењето можат да придонесат кон подобар начин на живот, но при трајни отстапувања или проблеми со зачнувањето потребна е стручна проценка.

Најважно е проблемот да не се игнорира, но и да не се создава непотребна загриженост врз основа на само еден резултат.