Матката е еден од најважните органи на женскиот репродуктивен систем.

Нејзината улога не е поврзана само со бременоста. Таа има важна функција и во менструалниот циклус, бидејќи секој месец се подготвува за можна бременост.

 

Што е матката?

Матката е мускулест орган со приближно крушеста форма, сместен во карлицата.

Нејзини главни делови се:

• телото на матката, главниот дел каде што може да се развива бременоста,
• слузницата на матката (ендометриум), внатрешниот слој кој се менува во текот на циклусот,
• мускулниот слој (миометриум), дебел мускулен слој кој овозможува матката да се растегнува во бременоста и да се контрахира за време на породувањето,
• грлото на матката (цервикс), долниот дел кој ја поврзува матката со вагината.

 

Каква е улогата на матката во менструацијата?

Секој менструален циклус, под влијание на хормоните, ендометриумот постепено се задебелува. На тој начин матката создава подготвена средина за евентуално прифаќање на оплодена јајце клетка.

Ако не дојде до оплодување и бременост, хормоналните промени доведуваат до распаѓање и исфрлање на дел од ендометриумот.

Тоа крвавење го препознаваме како менструација.

Потоа започнува нов циклус и ендометриумот повторно се обновува.

 

Што се случува ако дојде до оплодување?

Кога сперматозоидот ќе ја оплоди јајце клетката, настанува раниот ембрион кој постепено се движи кон матката.

По неколку дена, доколку развојот продолжи нормално, тој може да се имплантира во ендометриумот.

Од тој момент матката станува средина во која бременоста може да продолжи да се развива.

 

Како матката се менува во бременоста?

Матката има извонредна способност да се приспособува.

Како што расте бебето матката постепено се зголемува, се менува нејзината циркулација, мускулниот слој се растегнува и така создава простор за раст и развој на бебето.

Матката, заедно со плацентата и другите структури на бременоста, обезбедува средина во која плодот може да се развива.

 

А што се случува при породувањето?

Кон крајот на бременоста, матката започнува да се контрахира.

Контракциите помагаат:

• грлото на матката постепено да се отвори,
• бебето да се придвижи низ породилниот канал,
• да се овозможи раѓањето.

По породувањето, матката повторно започнува постепено да се намалува и да се враќа кон својата претходна големина.

 

Зошто е важно здравјето на матката?

Различни состојби можат да влијаат врз матката и менструалниот циклус, како што се:

• миоми,
• полипи на ендометриумот,
• аденомиоза,
• ендометриоза,
• одредени инфекции и други гинеколошки состојби.

Не секоја промена предизвикува проблеми, но необично крвавење, многу силни менструални болки или нови симптоми треба да се проценат од гинеколог.

 

Матката не е само „местото каде што расте бебето“. Таа е орган кој постојано се менува во текот на менструалниот циклус, се подготвува за можна бременост и има клучна улога во одржувањето на бременоста и породувањето.

Менструацијата, зачнувањето, бременоста и породувањето се различни фази од еден сложен процес во кој матката има незаменлива улога. Грижата за репродуктивното здравје значи да го познаваме своето тело и да не ги игнорираме промените што отстапуваат од вообичаеното.